|
|
W końcu lipca minął rok od momentu uruchomienia pierwszej kompleksowej instalacji odpylania przy pomocy mgły wodnej na linii nawęglania w Elektrowni Adamów. Zastosowano system mgłowy Telesto, który został wybrany po udanych próbach przeprowadzonych na przesypach biomasy.
Intencją inwestora było poprawienie warunków pracy obsługi oraz znaczące ograniczenie ryzyka wybuchu i pożaru. Instalacja mgłowa Telesto składa się z trzech sekcji i obejmuje wszystkie przesypy zarówno otwarte jak i zamknięte. Pył powstający podczas spadania paliwa na taśmociągi jest dodatkowo wyłapywany przez opatentowane dyfuzory mgłowe typu Dromader® i KaDeT®.
W osiągnięciu wysokiej skuteczności redukcji zapylenia pomaga zastosowanie substancji zwilżającej Telesto Roksol TDNF®, dodawanej w minimalnym stężeniu do wody. Efektywność procesu została potwierdzona przez pomiary wykonane przez niezależne laboratorium. W niektórych miejscach, zwłaszcza tam, gdzie przed zastosowaniem systemu poziom zapylenia był bardzo wysoki, uzyskano zmniejszenie koncentracji pyłu o ponad 90%. Ponieważ system Telesto generuje dynamiczną mgłę o bardzo małych kroplach (poniżej 20 mikronów), jest w stanie „wyłapać” również najmniejsze i najbardziej lotne cząstki pyłu biomasy. Jednocześnie ilość wody wykorzystana do generowania mgły jest tak mała, że praktycznie nie wpływa na wzrost wilgotności paliwa.
System mgłowy Telesto jest w pełni automatyczny, a ogrzewanie rur i głowic pozwala na bezpieczne użytkowanie w warunkach zimowych. Na zdjęciach przedstawiono kluczowe elementy systemu.
Samochody w wielkich miastach stanowią olbrzymie zanieczyszczenie powietrza.
Ostatnio próbowałem przejechać się rowerem po Warszawie. Jazda w upalny dzień wzdłuż Alej Jerozolimskich po ścieżce rowerowej jest nie dla mnie. Smród walący od czterech rzędów samochodów w korku uruchomił instynkt ucieczki. Współczuję kurierom rowerowym śmigającym cały dzień po centrum.
Wg badań 30-40 procent zapylenia pochodzi ze spalin samochodowych. Do tego jest to bardzo drobny pył czyli ten najbardziej rujnujący zdrowie.
Nie jest wszakże tak, że wszyscy przechodzą koło tematu obojętnie.
Wybierając się ostatnio do Monachium samochodem zauważyłem takie oto tablice:
Służą one do oznaczania stref zakazanych dla pojazdów nie spełniających odpowiednich norm czystości spalin i tak na stronach niemieckiego TUV można uzyskać następujące informacje
pojazdy z normą EURO 1 i gorzej – nie dostaną żadnej plakietki
pojazdy z normą EURO2 dostaną czerwoną plakietkę
pojazdy z normą EURO3 dostaną żółtą plakietkę
pojazdy z normą EURO 4 dostaną zieloną plakietkę
Plakietkę można zamówić przez internet np. tutaj http://www.tuev-sued.de/auto_fahrzeuge/feinstaub-plakette/feinstaubplakette_ausland/polen
Na powyższej stronie są również instrukcje jak zdobyć plakietkę – trzeba przedstawić skan dowodu rejestracyjnego
Plakietkę należy umieścić w widocznym miejscu na szybie. Kara „za niemanie” plakietki 40 Euro
Gratulujemy firmom Telesto i Halemba. Poniższy materiał świadczy o trosce o problem zapylenia i konkretnych krokach w tym kierunku:
Dnia 25 lutego w hotelu Qubus w Krakowie odbyła się Gala Konkursowa, na której wręczono nagrody w konkursach organizowanych przez Górniczą Izbę Przemysłowo – Handlową i Szkołę Eksploatacji Podziemnej. W kategorii „Górniczy sukces roku” za opracowanie i wdrożenie rozwiązania „System mgłowy wraz z przysłonami siatkowymi do zwalczania zagrożenia pyłowego” wyróżnienie otrzymały wspólnie Kompania Węglowa SA Oddział KWK Halemba-Wirek i Telesto sp. z o.o.
Przyznane wyróżnienie potwierdziło wartość zastosowanego rozwiązania. Zwykle uważa się, że rozwiązania poprawiające poziom BHP w zakładach przemysłowych (a w kopalniach węgla w szczególności) są złem koniecznym, obciążającym stronę kosztową budżetu. W przypadku systemu mgłowego Telesto, dzięki ograniczeniu zapylenia o ponad 70%, maleją koszty rozpylania pyłu kamiennego. Z wyliczeń kopalni wynika, że inwestycja w system Telesto zwraca się po kilku miesiącach. Mamy więc przykład rozwiązania znacząco poprawiającego warunki i bezpieczeństwo pracy górników, które dodatkowo przynosi duże oszczędności finansowe.
Podobne rozwiązanie zastosowały już inne kopalnie, kilka następnych rozważa zakup systemu mgłowego Telesto do redukcji zapylenia. Zainteresowanie wykazują też kopalnie z innych krajów. Zdjęcie poniżej pokazuje wizytę referencyjną w KWK Halemba gości z RPA.
Skontaktuj się mailowo w sprawie tego materiału:
Na stronach Wojewódzkiego Inspektoratu Ochrony Środowiska uruchomiono system monitoringu jakości powietrza w Wojewódzwie Mazowieckim.
Pod adresem http://sojp.wios.warszawa.pl można zobaczyć wyniki pomiarów zanieczyszczenia powietrza nałożone na mapę.
Jest to znakomity pomysł ponieważ dzięki temu każdy mieszkaniec może mniej więcej ocenić stan czystości powietrza (zapylenie, NOX, SOX itp itd) . Oczywiście system posiada na razie niewiele punktów pomiarowych ( np. pyły PM 2.5 są mierzone tylko w dwóch punktach) ale nie od razu Kraków zbudowano, więc liczę że z czasem system się polepszy.
W momencie pisania tego posta, wszystkie parametry kształtują się w obszarze bezpiecznym lub nieco podwyższonym. Wyjątkiem jest wysoki poziomy pyłów PM 2.5 (czerwony kolor szpileczki na mapie) Budzi to mój szczególny niepokój z 2 powodów: niska wykrywalność „gołym okiem” takiego zapylenia plus duża szkodliwość takich pyłów- np. choroby układu oddechowego. Wielu warszawiaków może wykasłać swoje płuca na starość. Myślę że w dużej mierze możemy podziękować za te pyły zmotoryzowanym. Silniki spalinowe, zwłaszcza dieslowskie mają niestety spory udział w produkcji mikroskopowych pyłów cząstek sadzy. Bądź zatem ekologiczny- korzystaj z tramwaju lub pociągu.
Na stronach WIOŚ Warszawa W dziale „publikacje” znajduje się również raport trzecia pięcioletnia ocena jakości powietrza w Województwie Mazowieckim, ale nie ma tam wyników dla pyłów PM 2.5. Można sprawdzić co wdychasz w miejscu zamieszkania. Informacje tam zawarte nie nastrajają czytelnika optymistycznie
Skontaktuj się mailowo w sprawie tego materiału:
Na Islandii wybuchł wulkan Eyjafjöll. Jak podaje wikipedia, średnica jego krateru wynosi 3-4 km. W ciągu ostatnich 1100 lat erupcje miały miejsce czterokrotnie: w 920, 1612, 1821-1823 i w 2010 roku. Wygląda na to że ten wulkan często anonsuje aktywnośc większego wulkanu Katla, wiec cała wyspa obserwuje z niepokojem rozwój sytuacji.
Pyły wulkaniczne przemieszczając się nad Europę kompletnie sparaliżowały ruch lotniczy tworząc największe zamieszanie od straszliwego 11 września.
Pył wulkaniczny potrafi zablokować silniki odrzutowe samolotu, a także ogranicza widoczność.
Podmioty zarządzające ruchem, w tym Agencja Żeglugi Powietrznej zamknęły przestrzeń powietrzną nad sporą częścią Europy.
Jeśli ten pył podróżuje na takie odległości, to znaczy że jest bardzo drobny, czyli niestety prawdopodobnie znajduje się w klasie PM2,5 i poniżej.
Miejmy zatem nadzieję, że nie będzie go dużo w Polsce.
Tak czy inaczej jedyne co można zrobić w kwestii odpylania to czekać. Pył wulkaniczny pozostaje w atmosferze przez wiele miesięcy od momentu wybuchu wulkanu
Powyżej zdjęcie satelitarne z portalu pogodowego Sat24
Więcej o klasyfikacji pyłów
Główny Inspektorat Sanitarny pisze na swoich stronach ostrożnie, że póki pył znajduje się wysoko czyli 6-12 km nad ziemią, nie wywołuje konsekwencji zdrowotnych.
Niemniej kiedy rozpocznie się faza opadania, nie tylko osoby cierpiące na schorzenia dróg oddechowych i astmę, ale również zupełnie zdrowe mogą mieć problemy z kaszlem
Osoby starsze, cierpiące na astmę i dzieci powinny ograniczyć wychodzenie z domu.
więcej o szkodliwości pyłów dla zdrowia
Warto o tym poczytać , bo nie tylko pyły wulkaniczne są szkodliwe, to raczej niezwykła wymówka, żeby sobie uświadomić, czym na co dzień oddychamy.
W serwisie znajduje się również informacja o nowej technologii odpylania mgłą wodną
Kopalnia węgla to jedno z najbardziej wrogich człowiekowi środowisk pracy. Każdy widział choćby na zdjęciach umorusane węglem twarze górników. Najwięcej pyłu powstaje przy urabianiu, kruszeniu, przesypywaniu i transporcie węgla.
Pył węglowy stwarza ryzyko wybuchu, a w dłuższym okresie powoduje pylicę płuc.
Dodatkowym źródłem ryzyka jest mieszanina metanu i powietrza, która sama w sobie również stwarza zagrożenie wybuchowe. Wydobycie węgla w Polsce wymaga inwestowania sporych sum w w bezpieczeństwo i higienę pracy. Problem pyłu węglowego rozwiązywany był na kilka sposobów. Jedną z nich było wysypywanie sproszkowanej skały na powierzchnię chodników w celu zmniejszenia pylenia węgla. Inną możliwością było wykorzystanie wody do zraszania wyrobiska i maszyn. Rozwiązania te są bardzo kosztowne ze względu na koniecznośc transportowania sproszkowanej skały czy wody wiele kilometrów pod ziemią.
Nowym rozwiązanie jest zaproponowany przez firmę Telesto system kurtyn mgłowych do odpylania kopalni. Krople wody wytwarzane przez urządzenia są tak drobne, że unoszą się w powietrzu jak naturalna mgła. Jednocześnie ich maleńka średnica sprawia że z niewielkiej ilości wody można uzyskać mgłę o bardzo dużej powierzchni kropel co radykalnie polepsza efekty odpylania, oraz przy okazji obniża temperaturę (parowanie wody pochłania ciepło). Do wody dodawane są specjalne środki chemiczne dodatkowo polepszające jej zdolności wiązania pyłu w powietrzu. Całość systemu jest uzupełniona przez kurtyny z siatki drucianej, które współpracują z urządzeniami odpylającymi za pomocą mgły.
System funkcjonuje od listopada 2008 w jednej z najbardziej zapylonych kopalni – Halemba Wirek. Przedstawiciele Wyższego Urzędu Górniczego ocenili przychylnie system, zauważając, że pozwala ograniczyć użycie wody, transport kamienia i nie ogranicza ruchu w wyrobisku. System może być potencjalnie stosowany w innych miejscach niż kopalnia, wszędzie tam gdzie powstaje koniecznośc odpylania.
Skontaktuj się mailowo w sprawie tego materiału:
W unijnych przepisach dotyczących ochrony środowiska zastosowanie ma parametr PM10 a coraz częściej na szczęście wchodzi do użycia parametr PM2,5. Obecnie na stronach Wojewódzkich inspektoratów Ochrony Środowiska można znaleźć informacje dotyczące czystości i jakości powietrza, jak również szereg szczegółowych opracowań. W tym ujęciu, pyły są tylko częścią szerzej rozumianej tematyki czystości powietrza.
Na terenie Unii obowiązuja dwie dyrektywy : 1999/30/EC 96/62/EC, które ustalają normy emisji dla pyłów PM10
|
|
Faza 1 od stycznia 2005
|
Faza 2 od stycznia 2010
|
|
Średna roczna
|
40 mikrogramów/m3
|
20 mikrogramów/m3
|
|
Średna dobowa
|
50 mikrogramów/m3
|
50 mikrogramów/m3
|
|
Dopuszczalna ilośc przekroczeń średniej dobowej
|
35
|
7
|
Tak jak wyżej napisano, ograniczanie emisji pyłów PM10 jest o tyle pożyteczne, że również przy okazji ogranicza się pylenie drobniejszymi frakcjami, niemniej analizowanie pylenia przez pryzmat PM10 jest niewystaczające
Dodatkowo opublikowano zatem Dyrektywę 2008/50/EC, która nałożyła konkretne wymogi w zakresie monitoringu i zarządzania czystością powietrza w zakresie frakcji pyłów respirablinych PM2,5 .
Wikipedia podaje następujące dane jeśli chodzi o najbardziej zapylone miasta świata (zapewne średnia roczna)
lokalizacja mikrogramów/m3
Kair 169
Delhi 150
Kalkuta 128
Tianjin` 125
Chongqing 123
Kanpur 109
Lucknow 109
Jakarta 104
Shenyang 101
Poziom średniego zapylenia w Polsce jest zapewne mniejszy niż w Azji, niemniej należy pamiętać, że są od tej reguły wyjątki, np. pod koniec stycznia WIOŚ w Rzeszowie podawał na swoich stronach http://www.wios.rzeszow.pl/pl/0/3/121//start.html że stężenie pyłu PM2.5 średniodobowo wyniosło poziomu 280. Również w wielu mniejszych miejscowościach, “gospodarni” sąsiedzi palący czym popadnie (plastikiem) w kominkach tworzą trujący koktajl pyłów i chemikaliów rakotwórczych którym częstują siebie i innych niezależnie od tego że odbywa się to z dala od wielkich aglomeracji.
Skontaktuj się mailowo w sprawie tego materiału:
|
|
Pyły są olbrzymim zagrożeniem zdrowia człowieka, odpowiedzialnych za wiele chorób dróg oddechowych (dobrze udokumentowane pylice) , w tym dość prawdopodobnie również za alergie i występowanie astmy. Pyły osiadają na ściankach pęcherzyków płucnych, co może utrudnić wymianę gazową. Pył podrażnia naskórek i śluzówki oraz nasila choroby alergiczne.
Mówiąc wprost pyły powoli nas zabijają, i kolejne źrodła emisji pyłów powinny być eliminowane ze środowiska tak jak nieoczyszczone ścieki czy wyrzucanie toksycznych odpadów do ziemi. Rzecz jest w tym że pyły są przeważnie bezwonne, często trudno zauważalne, i z powodu niskiej świadomości społeczeństwa, pyły nie mają takiej obecności medialnej jak np. emisje CO2 czy problematyka zatrutych zbiorników wodnych. Wynika to z prostego odroczenia skutków w czasie, spożycie zanieczyszczonej wody powoduje natychmiastowe problemy zdrowotne, w przypadku pyłów, efekt jest odwleczony o wiele lat. Szkodliwość pyłów zależy od wielu czynników takich jak szybkośc przekazywanie do organizmu szkodliwych związków chemicznych, ilośc pyłu. Jedna rzecz niemniej jest oczywista – im mniejsze średnice pyłu tym groźniejsze. Wynika to z trzech powodów- trudność wykrycia, zdolność unoszenia się w powietrzu oraz łatwość wnikania w płuca. Dla przykładu uznaje się, że pyły w kategorii PM 2,5 ( średnica 2,5 mikrometra) czyli tej, która dopiero zaczyna być poważnie monitowowana i zwalczana w Unii, podróżują w powietrzu do 2500 km.
|
Trzeba pamiętać, że przy takiej samej średnicy i gęstości drobina pyłu o średnicy dziesięć mikrometrów odpowiada wagowo tysiącu drobin o srednicy jednego mikrometra. Te tysiąc drobin mają dużo większą powierzchnię aktywną i wnikają dużo głębiej w organizm człowieka powodując znacznie bardziej katastrofalne skutki.
Bardzo toksyczne są tzw DPM -Diesel Particulate Matter, czyli mikrocząsteczki sadzy powstające w nowoczesnych silnikach diesla. Wnikają one z łatwością w płuca i zawierają szereg toksycznych substancji takich jak substancje pierścieniowe, przyklejonych do ich powierzchni. Te cząsteczki odpowiadają za szereg schorzeń związanych z układem krążenia, układem oddechowym, jak również z chorobami nowotworowymi.
Kolejnym szkodliwym zjawiskiem, będącym patologią społeczną jest spalanie śmieci, zwłaszcza plastików w niewielkich piecach i kominkach na obszarach zabudowy jednorodzinnej. Niewielkie piece mają niewielką sprawność spalania, produkują znaczne ilości sadzy, pyłów oraz substancji rakotwórczych czyli węglowodorów pierścioniowych powstających przy spalaniu plastików w relatywnie niewysokiej temperaturze. Sprawia to, że osoby wrażliwe na zapylenie i zatrucie powietrza czują się znacznie lepiej w dużym mieście, niż przebywając w domu w podmiejskich miejscowościach w któruch „nie sposób otworzyć wieczorem okna w chłodny bezwietrzny jesienny wieczór”
Skontaktuj się mailowo w sprawie tego materiału:
Pyły to potoczna nazwa drobin ciał stałych, a czasami cieczy, zawieszonych w gazie. Najczęściej stykamy się z zapyleniem w powietrzu atmosferycznym. Nazwa „pył” odnosi się do samej frakcji stałej, co stanowi podstawową różnicę w porównaniu z pojęciem „aerozol”. Aerozol oznacza bowiem mieszaninę gazu z pyłem lub cieczą, czyli łącznie frakcję gazową i stałą.
W językach obcych spotykamy bardzo różne nazwy i terminologie, częściowo nakładające się na siebie. W angielskim najczęściej przyjął się termin Particulate Matter ale spotykane są również terminy dust, smoke, spray, fume, fly-ash. W języku niemieckim spotykamy wyrażenia Staub, Flugasche, rauchdampf. W języku francuskim mamy terminy poussiere, fumee de combustion czy ogólnie fumee.
Istnieje bardzo wiele źródeł pylenia: naturalne i te zależne od człowieka czyli antropogeniczne, związane z produkcją, transportem czy energetyką. Pomimo tego, że pylenie towarzyszyło od zarania pewnym formom działalności człowieka – pozyskiwaniu węgla, produkcji materiałów budowlanych, obróbce mechanicznej materiałów, czy obecnie transportowi samochodowemu, przed nami stoi zadanie uzmysłowienia sobie negatywnych skutków zapylenia i ograniczenia ilości emisji pyłów, ponieważ zanieczyszczają środowisko naturalne.
Każdy z rodzajów pyłów ma swoją specyfikę rozumianą jako skład chemiczny, rozmiary czy inne cechy fizyko-chemiczne.
Odpylanie,czyli eliminacja pyłów z powietrza zachodzi na kilka sposobów, dzięki wielu procesom. Jednym z najprostszych z nich jest naturalne osiadanie (sedymentacja). Prędkośc sedymentacji zależy od masy i wymiarów cząstki. Kolejnym procesem naturalnego odpylania jest osiadanie cząstek stałych wskutek opadów deszczu (nie dotyczy najmniejszych frakcji). Przemysł stosuje wiele metod ograniczania emisji zanieczyszczeń powietrza, (w szczególności odpylania) za pomocą urządzeń takich jak filtry, skrubery, a ostatnio nowoczesne technologie oparte na wytwarzaniu mgły. Trzeba jednak pamiętać, że monitoring pyłów i skutków ich usuwania dalej się rozwija, zatem być może w przyszłości bedą potrzebne jeszcze bardziej radykalne działania.
Odpylanie jako dziedzina wiedzy ma przed sobą wielką przyszłość, ze względu na katastrofalne skutki jakie zapylenie powietrza niesie dla zdrowia ludzi i zwierząt. Niewielkie niewidzialne gołym okiem cząstki wnikają do organizmów żywych wdychane razem z powietrzem. Niosą ze sobą szereg toksycznych substancji, które podróżują po całym organizmie docierając nawet do mózgu. Uwalniają swój toksyczny ładunek powodując schorzenia takie jak choroby układu krążenia, układu oddechowego i inne. Koszty społeczne z tym związane są poważnym problemem społecznym i siłą napędową rozwóju wiedzy o odpylaniu.
Skontaktuj się mailowo w sprawie tego materiału:
Klasyfikacja pyłów wg wielkości ziaren (Jan Juda „Pomiary zapylenia i technika odpylania”, książka wydana w 1968 roku )
- Pył gruby wymiary ziaren 1000 do 500 mikrometrów
- Pył średni wymiary ziaren 500 do 50 mikrometrów
- Pył drobny wymiary ziaren 60 do 5 mikrometrów
- Pył bardzo drobny wymiary ziaren 5 do 1 mikrometra
Klasyfikacja ta odzwierciedlała ówczesne możliwości pomiarowe.
Obecnie klasyfikacja wielkościowa koncentruje się wokół pyłów poniżej 10 mikrometrów:
- Pył gruby (PM 10) wymiary ziaren powyżej10 mikrometrów
- Pył średni wymiary ziaren między 10 a 2,5 mikrometrów
- Pył respirabilny (PM 2,5) wymiary ziaren poniżej 2,5 mikrometrów
- Pył drobny(fine) wymiary ziaren około 1 mikrometr
- Pył bardzo drobny(Ultrafine) wymiary ziaren poniżej 0,1 mikrometra
Pyły można podzielić również na pyły dyspersyjne (powstają w wyniku mechanicznego rozdrabniania substancji, posiadają kształt mniej regularny) i pyły kondensacyjne (powstają wskutek skraplania się i zestalania związków chemicznych, mają bardziej kulisty kształt)
Pyły naturalne pochodzą z następujących źródeł;
- erozja skalna
- nawiewanie z obszarów pustynnych
- pyłki traw i kwiatów
- cząstki soli powstałe z morskich i oceanicznych aerozoli
- popioły z pożarów lasu
- pyły wulkaniczne, na przykład z ostatniego wybuchu wulkanu na Islandii
Pyły pochodzenia antropogenicznego wytwarzane są najczęściej przy okazji:
wydobycia, sortowania, transportu i przeładunku surowców górniczych. Kilka procent urobku kopalni węgla traconych jest w postaci pyłu. Osoby mieszkające przy miejscach przeładunku węgla mogą zaświadczyć o prawdziwej skali tego problemu.
Spalania paliw stałych. – Jest to jednym z podstawowych czynników tworzących zapylenie powietrza. Ilość emitowanych pyłów jest oczywiście funkcją rodzaju paliwa, sprawności urządzeń, warunków spalania i jakości urządzeń odpylających.
Produkcja materiałów budowlanych, cementownie, kamieniołomy itp. Na szczęście nie istnieje już problem zakładów produkujących wyroby azbestowe, pozostaje jednak problem jego zabezpieczenia w środowisku. Długo pamiętać będę wizytę w Zakładach Wyrobów Azbestowych w Wierzbicy, gdzie w przychodni zakładowej na honorowym miejscu stało urządzenie do oznaczania stopnia pylicy pracowników
Metalurgia przygotowanie i operowanie olbrzymimi ilościami rudy, koksu topników stwarza wiele okazji do powstawania pyłów. Ten sektor przemysłu ma tendencję stagnującą w Polsce
Przemysł chemiczny – pyły wytwarzane w procesach produkcyjnych wymagają starannej eliminacji, ponieważ zawieraja szereg aktywnych związków chemicznych które mogłyby być bardzo toksyczne dla środowiska
Motoryzacja i transport. Emisji sadzy z silników spalinowych, ścieranie się opon, elementów sprzęgła czy hamulców jest istotnym elementem zatruwającym nasze środowisko. Nie trzeba dodawać, że problem dotyczy każdego zmotoryzowanego i każdego mieszkającego w większym skupisku ludzkim.
Skontaktuj się mailowo w sprawie tego materiału:
|
|
